Vegan diyet hayvansal gıdaların tüketilmediği bir beslenme programıdır. Farklı nedenlerden dolayı tercih edilen bir beslenme şeklidir. Günümüzde bunu uygulayan kişi sayısı oldukça azdır çünkü bu beslenme alışkanlığı hayatı çoğu zaman zorlaştırmaktadır ancak günden güne vegan beslenmeye geçen kişilerin sayısı artmaktadır.
Yasaklar :
Veganlar hiçbir hayvansal gıdayı tüketmezler . hatta hayvanlardan elde edilen kıyafeti , eşyayı , makyaj malzemlerini de kullanmazlar. Yine de değinecek olunursa ; et ve et ürünleri , süt ve süt ürünleri , bal , yumurta , içerisinde bunları barındıran yiyecekleri asla tüketmezler.
Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Öneriler :
Vegan beslenme tamamen bitkisel kaynaklı besinleri içerir. Dolayısıyla bu kişilerde , çoğunlukla hayvansal gıdalarda bulunan vitamin ve mineral ( B12 , demir ve kalsiyum) eksiklikleri görülebilir. Bunun dışında protein konusunda da dikkatli olunması gerekir ve bitkisel protein kaynakları iyi bir şekilde seçilmelidir.
Günlük enerji ve besin ögeleri , yeterli ve dengeli bir beslenme planı ile karşılanmalıdır.
Vegan diyette kurubaklagiller ana protein kaynağıdır. Bu nedenle ana yemek olarak kurubaklagil yemeği tüketmek protein gereksiniminin karşılanması açısından önemlidir.
Hayvansal gıdalar, demir mineralinin en önemli kaynaklarını oluşturduğundan diyette demir mineralinin yeterli miktarda bulunmasına dikkat edilmelidir. Kurubaklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, bezelye, kuru meyveler demirin en önemli bitkisel kaynaklarıdır.
Demir emilimini olumsuz etkilememesi için çay, kahve yemekten bir saat önce veya bir saat sonra tüketilmelidir. Gün içinde aşırı miktarda çay, kahve tüketmekten kaçınılmalıdır.
Vegan diyette balık tüketimi olmadığı için balıktaki omega 3’ten yararlanılamıyor ancak keten tohumu , avakado , ceviz gibi gıdalar tüketilerek bu gıdalardaki omega 3 yağ asitlerinden faydalanılabilir.
Soya sütü , soya eti, tofu gibi yiyecekler tüketmek protein ihtiyacının karşılanması için iyi tercihlerdir.
Protein ve kalsiyum ihtiyacının karşılanması için ; soya, badem, hindistan cevizi, pirinç, fındık sütü gibi bitkisel kaynaklı süt tüketimi yapılabilir.
Kemik sağlığını korumak için süt ve süt ürünleri çok önemlidir. Vegan diyette tüketilmeyen bu grup nedeniyle kemik sağlığı risk altına girer. Dolayısıyla diyette pekmez, yağlı tohumlar, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller, kuru meyveler, portakal, mandalina, limon, çilek gibi kalsiyum kaynaklarına yer vermek önemlidir.
Bitkisel kaynaklı protein içeren yiyeceklerin yanında C vitamininden zengin bir yiyecek tüketmek vücutta demir mineralinin yararlılığını arttırır. Örneğin; kurubaklagil yemeklerinin yanında, limonlu yeşil salata tüketmek gibi.
Kalsiyum yararlılığını ve D vitamini gereksinimini karşılamak için güneş ışığı altında yürüyüşler yapılabilir.
Vücuttaki B12 vitamini, kalsiyum ve demir seviyeleri hekim tarafından belli aralıklarla kontrol edilmelidir ve gerekli müdehaleler yapılmalıdır.
